Een bootradar is een navigatiehulpmiddel dat radiogolven uitzendt en de teruggekaatste signalen omzet in een radarbeeld. De radarantenne stuurt korte pulsen uit die weerkaatsen op objecten in de omgeving. Wanneer de signalen terugkomen bij de antenne, berekent de radarprocessor de afstand en richting van het object ten opzichte van de boot.
Zo detecteert de radar andere boten, kustlijnen, boeien, baggermateriaal en soms zelfs onweerscellen of zware regenbuien. Het radarbeeld verschijnt op een compatibele kaartplotter of multifunctioneel display (MFD). Daardoor zie je in één oogopslag wat zich rondom je boot bevindt, ook bij mist, in het donker of bij slecht zicht.
Waarvoor gebruik je een bootradar?
Een radar voor een boot helpt om veilig te navigeren wanneer het zicht beperkt is. Het systeem toont andere schepen, kustlijnen en obstakels op het scherm, zodat je ze op tijd herkent en botsingen voorkomt. Vooral in drukke vaargebieden, havens of smalle vaarwaters geeft een bootradar extra overzicht en veiligheid.
Radar signaleert ook regenbuien en onweerscellen op afstand. Daardoor zie je slecht weer eerder aankomen en pas je de route op tijd aan. Moderne radarsystemen beschikken vaak over MARPA of ARPA. Deze functies volgen automatisch bewegende doelen en berekenen of er een risico op aanvaring ontstaat.
Soorten bootradars
Bootradars bestaan in verschillende uitvoeringen. Het verschil zit vooral in het antennetype en de gebruikte technologie.
Radome (gesloten dome)
Een radome is een compacte radarantenne in een volledig afgesloten koepel. Door het lage gewicht monteer je dit type eenvoudig op een mast, radarbeugel of radarboog. Radomes passen goed op zeilboten, RIB’s en kleine tot middelgrote motorboten. De gesloten behuizing voorkomt dat zeilen of lijnen in de draaiende antenne terechtkomen.
Open array
Een open array radar gebruikt een lange, horizontale antennebalk die ronddraait. Deze balk is meestal 3, 4 of 6 voet lang en zit zichtbaar boven op de radarinstallatie. Door de langere antenne ziet de radar objecten op grotere afstand en verschijnen ze duidelijker op het scherm. Je herkent daardoor beter andere boten, boeien en kustlijnen, vooral wanneer ze dicht bij elkaar liggen. Een open array radar wordt daarom vaak gebruikt op grotere motorjachten, vissersschepen en in de beroepsvaart.
Solid-state radar (transistorradar)
Een solid-state radar gebruikt moderne transistortechnologie in plaats van een magnetronzender. Hierdoor start de radar direct op zodra je hem inschakelt. Dit type radar verbruikt minder energie en vraagt minder onderhoud dan traditionele radarsystemen. Veel solid-state radars gebruiken ook Doppler-technologie, waardoor je bewegende doelen zoals andere boten sneller en duidelijker op het scherm herkent.
Magnetronradar
Een magnetronradar gebruikt traditionele radartechnologie met een hoog piekzendvermogen. Daardoor bereikt de radar grote afstanden en past dit type goed bij offshore toepassingen en in de beroepsvaart. Na het inschakelen heeft de radar eerst een korte opwarmtijd nodig voordat hij volledig werkt. Door het hogere zendvermogen verbruikt een magnetronradar meer energie dan een moderne solid-state radar.
Hoe werkt een bootradar?
Een radarantenne draait continu rond en zendt korte radiopulsen uit. Wanneer deze pulsen objecten raken, kaatsen ze terug naar de antenne. De radar meet de tijd tussen het uitzenden en ontvangen van het signaal en berekent zo de afstand en richting van het object.
De radarprocessor verwerkt deze signalen tot een cirkelvormig radarbeeld op het scherm. Zo zie je in één oogopslag wat zich rondom je boot bevindt. Door de radar te koppelen met andere systemen ontstaat een completer navigatiebeeld.
In combinatie met AIS verschijnen andere schepen als herkenbare pictogrammen op het radarscherm. Met een heading sensor verschijnt het radarbeeld direct over de elektronische kaart. Zo zie je radarcontacten en kaartinformatie tegelijk op hetzelfde scherm.
Radar per toepassing
De juiste radar hangt af van het type schip en de manier waarop je vaart.
Recreatievaart: zeilboot
Op zeilboten kiezen veel schippers voor een radome vanwege het compacte formaat en het lage gewicht boven in de mast. Ook een Solid-state radar is populair door het lage energieverbruik, wat belangrijk is wanneer het schip vooral op accuvoeding vaart.
Recreatievaart: motorjacht
Motorjachten gebruiken vaak een radome of een kleine open array radar. In drukke vaargebieden vergroot een Doppler-radar de veiligheid, omdat het systeem bewegende schepen direct op het scherm toont.
Offshore en beroepsvaart
Voor offshore gebruik en beroepsvaart kiezen schepen meestal voor een open array radar met een hoog zendvermogen, bijvoorbeeld 6 tot 12 kW of meer. Deze systemen hebben een groot bereik en beschikken vaak over ARPA-functionaliteit voor professioneel doelvolgen.
Accessoires voor bootradar
Voor een correcte installatie en werking zijn verschillende accessoires nodig. Mastbeugels en heksteunbeugels zorgen voor een stabiele montage van de radarantenne. Radarkabels verbinden de radar met de display- of kaartplotterinstallatie en verzorgen zowel signaal- als stroomoverdracht.
Een heading sensor is noodzakelijk wanneer je radaroverlay op de kaart wilt gebruiken. Daarnaast kiezen sommige schippers voor een radarreflector voor hun boot, een passief hulpmiddel dat ervoor zorgt dat hun eigen boot beter zichtbaar wordt op de radar van andere schepen.
Bootradar per merk
Bij Outletspecialist vind je een bootradar van verschillende maritieme fabrikanten, waaronder:
