Ankeren

Wat is ankeren?

Ankeren betekent in de maritieme zin het fysiek vastleggen van een schip op water. Het anker graaft zich in de bodem en houdt de boot op zijn plek tegen wind en stroming. Voor anker liggen betekent dat een boot stilligt op een anker in plaats van afgemeerd aan een kade. Ankeren maakt het mogelijk om te overnachten of te rusten buiten een haven.

Waarom is goed ankeren belangrijk?

Goed ankeren houdt de boot veilig op zijn plek bij wind, stroming en golfslag. Een anker dat niet houdt, laat de boot afdrijven richting de wal of andere schepen. Ankeren maakt het mogelijk om te zwemmen, te lunchen of te overnachten buiten een haven. Een betrouwbare ankerplaats geeft rust tijdens een tocht of een meerdaagse reis.

Verschillende factoren bepalen of een boot veilig voor anker ligt. De bodemsoort, de waterdiepte, de wind en de stroming spelen allemaal een rol. Een juiste combinatie van anker, ketting en lijn houdt de boot stabiel op zijn positie.

Soorten ankers voor het ankeren

De keuze van het anker bepaalt mee hoe veilig je voor anker ligt. Ingravende ankers zoals het ploegschaaranker en het Danforth-anker grijpen goed op zand en klei. Een high-hold anker levert een hoge houdkracht in verhouding tot het gewicht. Ingravende ankers zijn het meest gekozen type voor de pleziervaart.

Een Danforth-anker is effectief in zachte bodems met zand of blubber. Een stokloos anker valt plat op de bodem en past in een ankerrol op de boeg. Gietijzeren en gewichtsankers houden een schip vooral op hun eigen massa vast. Stem het anker dus af op de bodem op de gekozen ankerplaats.

Een goede ankerplaats kiezen

Een goede ankerplaats biedt beschutting tegen wind en golfslag. Kies een plek met een losse bodemstructuur zoals zand of blubber, waarin het anker zich goed ingraaft. Houd voldoende afstand tot de wal, tot andere schepen en tot ondiepten. Een goede ankerplek is cruciaal voor een veilige nachtrust op het water.

De bodemgesteldheid bepaalt hoe goed het anker houdt. Op een harde of rotsachtige bodem grijpt een anker minder makkelijk dan op zand of klei. Op een losse bodemstructuur graaft het anker zich dieper in bij toenemende trekkracht.

Hoe lang moet je ankerlijn zijn?

De lengte van de ankerlijn bepaalt de veiligheid bij het ankeren. Bij rustig weer is vier keer de waterdiepte de aanbevolen ankerlijnlengte. Bij veel wind houd je vijf à zes keer de waterdiepte aan. Een ankerlijn is voor de pleziervaart minimaal 25 meter lang.

Voor een ketting geldt minimaal drie keer de waterdiepte als ondergrens. Bij gebruik van touw heb je ongeveer vijf keer de diepte nodig. Voor een waterdiepte van 4 meter is dus minimaal 12 meter ketting nodig. Een langere lijn vergroot de hoek waarmee het anker de bodem in trekt.

Ankeren met ketting of met lijn

De verbinding tussen het anker en de boot bestaat uit ketting, touw of een combinatie. Een ankerketting verzwaart de lijn en houdt de trekkracht op het anker horizontaal. Het gewicht van de ketting helpt het anker sneller naar de bodem te zinken. Een combinatie van ketting en touw is ideaal voor de toerzeiler.

Gebruik voor een ketting minimaal drie keer de waterdiepte als lengte. Bij touw heb je ongeveer vijf keer de waterdiepte nodig. Voor een waterdiepte van 4 meter is dus minimaal 12 meter ketting nodig. Bij een zachte bodem is een langere ketting nodig voor voldoende grip.

Zo ga je voor anker stap voor stap

1. Vaar langzaam tegen de wind of de stroming in naar de gekozen ankerplek.
2. Stop de boot volledig en laat het anker rustig tot op de bodem zakken.
3. Vier de ankerlijn op de juiste lengte terwijl de boot langzaam achteruit drijft.
4. Vaar stevig achteruit zodat het anker zich in de bodem ingraaft.
5. Controleer met een vast punt aan wal of de boot op zijn positie blijft liggen.
6. Plaats bij twijfel een ankerboei om de locatie van het anker te markeren.

Een ankerboei markeert de plek van het anker op stilstaand water. Bij harde wind of een slappe grond is een tweede anker een veilige aanvulling.

Controleer of het anker houdt

Een anker dat houdt, geeft een strakke ankerlijn en een vaste positie ten opzichte van de wal. Een krabbend anker schuift over de bodem en laat de boot langzaam verlijeren. Vaar in dat geval het anker opnieuw in of kies een plek met een betere bodemstructuur. Een zwaarder anker is nodig wanneer het anker op de gekozen bodem blijft krabben.

Op een harde bodem grijpen ingravende ankers minder goed dan op zand. Een anker met brede vloeien pakt sneller in zachtere bodemsoorten. Controleer de positie regelmatig, zeker bij draaiende wind of een opkomende stroming.

Het anker ophalen

Het anker ophalen begint met langzaam naar de positie recht boven het anker varen. Haal de ankerlijn binnen terwijl de boot dichter bij het anker komt. Een ankerlier hijst het anker en de ketting gecontroleerd omhoog naar de boeg. De lier hijst het anker totdat het anker weer strak in de ankerkluis hangt.

Spoel het anker en de ketting schoon voordat het anker de ankerbak in gaat. Een ankerketting laat zich zo netjes opslaan zonder modder of zand. Controleer bij het ophalen of het anker en de schakels geen schade tonen.

Veilig overnachten voor anker

Een goede ankerplek is cruciaal voor een veilige nachtrust op het water. Voer in het donker een ankerlicht zodat andere schepen de boot op tijd zien. Stel zo nodig een ankeralarm in dat waarschuwt zodra de boot van zijn positie afdrijft. Houd bij een nachtelijke ankerplaats extra ruimte aan tot de wal en tot andere boten.

Bij motorpech is ankeren een manier om de boot veilig stil te leggen. Laat in dat geval het anker direct zakken om afdrijven naar ondiep water te voorkomen. Een tweede anker geeft extra houvast bij harde wind in de nacht.

Ankeren bij wind en stroming

Wind en stroming bepalen hoe een boot voor anker ligt. Bij harde wind houd je vijf à zes keer de waterdiepte aan voor extra grip. Een sterke stroming trekt aan het anker en vraagt een zwaarder anker of een langere lijn. Houd rekening met de richting waarin de boot om het anker draait bij kenterend tij.

Bij golfslag belast de boot het anker met schokken op de lijn. Een stuk ketting vangt die schokken op en houdt de trekkracht laag bij de bodem. Op stilstaand water zonder veel wind volstaat vier keer de waterdiepte. Een ankerboei boven het anker helpt om de eigen positie in de gaten te houden.

Waar mag je ankeren?

Ankeren in vaargeulen is verboden om de scheepvaart niet te hinderen. Ankeren is ook niet toegestaan bij sluizen en bruggen. Elke gemeente bepaalt zelf waar ankeren op binnenwater is toegestaan. Houd altijd voldoende afstand zodat je de doorgaande scheepvaart niet hindert.

Bij het ankeren buiten een haven voer je 's nachts een ankerlicht. Een ankerlicht maakt de boot zichtbaar voor andere schepen in het donker. Zo voorkom je aanvaringen op een drukke of smalle vaarweg.

Welk anker en welke uitrusting heb je nodig?

Veilig ankeren begint met een anker dat past bij de boot en de bodem. Eenanker met de juiste houdkracht zet de boot vast op zand, klei of slik. Eenankerketting verzwaart de ankerlijn en houdt de trekkracht horizontaal. Eenankerlier laat het anker gecontroleerd zakken en haalt het anker daarna weer op.

Voor het afmeren na het ankeren vind je ookmeerlijnen en fenders in het assortiment. Bekijk daarnaast deveiligheidsuitrusting voor een goede voorbereiding aan boord.

Bieden op anker en uitrusting

Kies het anker en de bijbehorende uitrusting voor jouw vaargebied en breng zelf een bod uit op de getoonde prijs. Bij een geaccepteerd bod maak je de bestelling direct af, bij een afwijzing ontvang je een vrijblijvend tegenvoorstel. Je laat de bestelling wereldwijd verzenden of haalt deze op in Kaatsheuvel, met betaling voor of na levering.